komek-otbasy.kz
Тұрмыстық зорлық - зомбылық түрлері
Неге көңіл аударуыңыз қажет?
Көмек картасы
Балаларға қатысты зорлық-зомбылықты қалай анықтауға болады. Балаларға қатысты зорлық-зомбылық психологиясы

Неге көңіл аударуыңыз қажет?

Меры предосторожности

Сізге қауіп төндіретін қарым-қатынастарға тап болмау үшін, қатыгез адамды анықтай білу керек. Мұнда потенциалды агрессордың бірнеше типтік белгілері келтірілген:

Потенциалды агрессор...

  • Сізді серіктестеріңізден, туыстарыңыз бен достарыңыздан оқшаулайды.

  • Әріптесіңіз патологиялық тұрғыдан сізді қызғанады: хат-хабарыңызды тексереді, қозғалысыңызды бақылайды.

  • Серіктесіне ұнамайтын іс-әрекеттерді жасауға мәжбүрлейді (алғашында өтініш ретінде, кейін бұйрық ретінде)

  • Өзінің іс-әрекеттері үшін кінәні зайыбына, балаларына жүктейді.

  • Басқа адамдар алдында қорлайды және мазақтайды.

  • Балалар мен жануарларға қатігез.

  • Манипуляциялар жасайды (психологиялық қысым көрсету, қорқыту және бопсалау).

  • «Айқай-шу шығарады»: көңіл-күйі мен эмоционалды жай-күйін лезде өзгертіп отырады.

  • Физикалық күш көрсетеді (агрессия, ұрып-соғу, дөрекілік).


Ұрып-соғу махаббатты білдіре ме?

Қайшылықтар мен даулар кез-келген қатынастарда пайда болады. Бірақ бұл жерде қақтығысты зорлық-зомбылықтан ажырата білу маңызды. Егер серіктестер пікірталасқа тең жағдайда қатыса алмаса және олардың бірі қатал-қатігез әдістерді немесе манипулицияны қолданса мұның барлығы зорлық-зомбылыққа айналуы мүмкін.

Қоғамда келесідей стереотиптер қалыптасқан: «ұрып-соғу - бұл сүйіспеншілік», «өзі кінәлі», «біреудің отбасы - қараңғылық», «егер әйел қылмыскерді тастамаса, онда оған барлығы ұнайды», «күйеуі әйелін тәрбиелеуге және жазалауға құқылы». Адамдардың көбісі бұл ойларды бөліседі.

Өздерінің табиғатына байланысты әйелдердің көпшілігі ер адамдарға алғашқы соққыларды кешіреді. Олар бәрі жақсы жаққа өзгереді деп үміттенеді. Бірақ керісінше жағдай орын алады - әйел жәбірленушінің тұзағына түсіп, зорлық-зомбылыққа тап болады.


Келесі кеңестер сізге пассивті агрессормен қарым-қатынасқа түскенде өзіңізді қорғауға көмектеседі

Алғашқы кеңесті орындау сіз үшін қиын болуы мүмкін. Сіздің серіктесіңіз толығымен өзінің не істеп жатқанын түсінбеу мүмкін. Оның мінез-құлқы – тәрбиенің нәтижесі.

Әңгіменің ортасында өз сезімдеріңізді алға қойыңыз және серіктесті оның мінез-құлқына кінәламаңыз, оған тіркестермен шабуыл жасамаңыз: сіз сондай-ақсыз деп.

Қиындықтар мен келіспеушіліктерді пайда болған кезде шешіңіз, реніштерді жинамаңыз, әйтпесе олар жиналып екеуіңіздің бастарыңызға бір мезгілде түседі.

Әңгімеңізді сенім мен құпиялылыққа негіздеңіз, серіктес туралы бәріне шағымданбаңыз. Егер серіктесіңіз орын алған әңгіме бойынша ойланамын десе - оны итермелемеңіз және өзара сыйластықпен аяқтаңыз. Оған уақыт беріңіз.

Әңгімеге екі жақтан қараңыз, ол екеуіңізге де ыңғайлы болуы керек. Өзіңізді кінәлауға жол бермеңіз. Бірақ әңгіме барысында сіз адамды жақсы көретіңізді және онымен бірге болғыңыз келетінің білдіріңіз.

Егер сіз туындаған қарама-қайшылықтарды бірге жеңе алмасаңыз - психологпен байланысыңыз. Әріптесіңізді жек көргенше күтпеңіз. Жағдайды түзетудің жалғыз тәсілі - сіздің серіктесіңізге оның мінез-құлқын талдауға, оның салдарын анықтауға және жоғары сенім деңгейімен эмоционалды қарым-қатынасты қалыптастыруға мүмкіндік беру.

Өзіңізді азаптамаңыз және жасырын зорлық-зомбылыққа жол бермеңіз. Сіз мұның барлығына шыдауға міндетті емессіз.

Агрессордың құрбаны болғаныңызды қалай анықтауға болады?


1. Сіз диссоциацияны өмір сүрудің тәсілі ретінде қолданасыз.

Сіз өзіңізді эмоционалды немесе тіпті физикалық тұрғыдан қоршаған «шындықтан» ажыратылғандай сезінесіз, есте сақтау қабілетінің, «мен» деген сезімнің нашарлауы байқалуы мүмкін.

2. Сіз «қорқыныш сезіміен өмір сүресіз» және ұнамай қалудан қорқасыз.

3. Сіз өзіңіздің қажеттіліктеріңіз бен тілектеріңізден бас тартасыз, өзіңіздің эмоционалды және физикалық қауіпсіздігіңізге серіктесіңізге ұнау үшін немқұрайлы қарайсыз.

4. Өзіңіздің психологиялық жай-күйіңізді көрсететін денсаулығыңызда өзгерістер пайда болады

Сіз салмақ қосқан немесе жоғалтқан болуыңыз мүмкін, денсаулығыңызда бұрын болмаған аурулар немесе ерте қартаю белгілері пайда болуы мүмкін.

5. Сіз басқа адамдарға сенуден қорқасыз.

6. Сізде өз-өзіне қол жұмсау туралы ойлар немесе өзіңізге зиян келтіру туралы ойлар пайда болады.

7. Сіз өзіңізді оқшаулайсыз.

8. Өзіңізді басқа адамдармен салыстырасыз, өзіңізді кінәлайсыз.

9. Сіз өзіңізді күйретуге бейімделесіз.

Жәбірленушілер әдетте зорлық-зомбылық туралы көп ойланады. Ойыңызды үнемі серіктесіңіздің сөздері, дауысы мазалайды.

10. Сіз өзіңізге ұнайтын нәрсені жасауға және сәттілікке жетуден қорқасыз.


Егер Сіз зорлық-зомбылыққа тап болсаңыз:

  • Сіз зорлық-зомбылықтың құрбаны болғаныңыз үшін кінәлі емессіз.

  • Сіз серіктесіңіздің зорлық-зомбылық әрекеттерінің себебі емессіз.

  • Сіз өзіңізге құрметпен қарауды сұрауға құқығыңыз бар.

  • Сіз бақытты және қауіпсіз өмір сүруге құқылысыз.

  • Сіздің балаларыңыз бақытты және қауіпсіз өмір сүруге құқылы.

  • Сіз жалғыз емессіз. Сізге көмектесуге дайын тұрған адамдар бар.


Сізге зиян келтіретін серіктесіңіздің мінез-құлқы өзгермейтіндігінің белгілері:

  • Серіктесіңіз болып жатқанның ауырлығын жоққа шығарады.

  • Ол өзінің мінез-құлқы үшін басқаларды кінәлауда.

  • Ол сізді қатал-қатігез деп санайды.

  • Ол сізді ерлі-зайыптыларға арналған кеңестерге қатысуға мәжбүрлейді.

  • Сіз оған тағы бір мүмкіндік беруіңіз керек деп айтады.

  • Сіз оны емделуге мәжбүрлеуіңіз керек.

  • Егер сіз оның қасында қалмасаңыз және оны қолдамасаңыз өзінің өзгермейтіндігін айтады.

  • Ол сізден, балаларыңыздан немесе отбасыңыздан және достарыңыздан жанашырлық танытуға тырысады.

  • Ол сізден көмек сұрап бірдеңе күтеді.

  • Қарым-қатынас туралы шешімдерді сіз қабылдау үшін қысым жасайды.


Егер сіз тұрмыстық зорлық-зомбылықтың құрбаны болсаңыз

1. Қауіпсіздік жоспарын құрастырыңыз

— Қауіп туындаған жағдайда баруға болатын жерді табыңыз.

— Егер зорлық-зомбылық қайталанса, өз іс-әрекетіңіз туралы ойланыңыз.

— Өзіңізге сенімді адамдарға (достарыңызға немесе туыстарыңызға) зорлық-зомбылық туралы айтып беріңіз.

— Көршілеріңізбен егер олар сіздің пәтеріңізден күдікті шу мен айқай еститін болса, полицияға хабарласу керектігі туралы келісіңіз,

— Мүмкіндігінше, ұрудың немесе қорқытудың барлық жағдайларын фотосуретке, бейнеге немесе дыбыстық жазбаға жазуға дайын болыңыз.

— Егер үйде қару-жарақ болса, оны серіктесіңіздің қолына түспеуі үшін қалай жоюға болатыны туралы ойлаңыз.

— Төтенше жағдайда үйден тез шығуға болатындай етіп үйдің және көліктің кілттерін ыңғайлап қойыңыз.

— Сізге қауіпсіз, бірақ оңай қол жетімді жерде қажетті ақша сомасын, қажетті адамдар мен ұйымдардың телефон нөмірлері жазылған дәптерді, төлқұжат, балаларға арналған құжаттар және басқа да маңызды құжаттар, сонымен қатар қажетті киім мен дәрі-дәрмектерді жасырыңыз.

— Достарыңызбен және туыстарыңызбен қауіпті жағдайда уақытша баспана беру мүмкіндігі туралы алдын ала келісіңіз.

— Сізді табуға көмектесетін барлық нәрсені жоюға тырысыңыз (жасырын дәптерлер, мекен-жайлары бар конверттер, байланыс нөмірлері және т.б.).

— Қымбат заттардан (мысалы, зергерлік бұйымдар) өзіңізбен бірге не алатынын алдын ала шешіңіз. Шұғыл қажеттілік болған жағдайда оларды әрқашан сатуға немесе кепілге беруге болады.

— Сізге қатысты зорлық-зомбылық болған кезде өзіңіздің түйсігіңізге сенгеніңіз дұрыс. Кейде қашып кеткен дұрыс, кейде ренжіткен адамды тыныштандыруға тырысу керек. Жалпыға бірдей кеңес жоқ.

— Егер жағдай өте қиын болса, қажетті заттарды ала алмасаңыз да, тез арада үйден шығыңыз. Есіңізде болсын, сіздің өміріңізге қауіп төніп жатыр.

2. Полицияға жолығыңыз

3. Ұрып-соғу белгілерін қажетті нұсқада тіркеңіз

— Жедел жәрдем бөліміне ұрып-соғу немесе зақымдарды тіркеу үшін хабарласыңыз. Тергеу барысында полиция медициналық құжаттарды сұрастыру мүмкін. Егер жедел жәрдем бөлмесіне бару мүмкіндігі болмаса, емханаға барыңыз - сізді ол жерде де қабылдау керек. Егер сіз өзіңізді нашар сезінсеңіз, жедел жәрдем сізді ауруханаға апаруы мүмкін.

— Ауруханада немесе жедел жәрдем бөлмесінде ұрып-соғудың қандай жағдайда болғанын, оларды кім, қашан және қай жерде соққыға жыққанын айтыңыз. Дәрігерге барлық дене жарақаттарын көрсетіңіз және ауырсыну туралы хабарлаңыз.

— Ұрып-соғу туралы барлық деректерді кезекші дәрігер медициналық кітапқа жазуы керек. Сол картада сіз алған жарақаттардың сипаты және сізге қандай медициналық көмек көрсетілгенін дәрігер толығымен сипаттайды.

5. Болашақта қауіпсіздігіңізді қамтамасыз етіңіз

–Үйде отырмаңыз. Мүмкіндік болса, туыстарыңызға немесе достарыңызға кетіңіз (егер сіз ана болсаңыз, балаларыңызды алыңыз). Ақша мен құжаттарды алуды ұмытпаңыз. Егер сізде баратын адам болмаса, тұрмыстық зорлық-зомбылық құрбандарына арналған дағдарыс орталығына хабарласыңыз. Ол жерде сіздерге уақытша баспана беріледі. Өзіңіздің жаңа тұрғылықты жеріңіздің мекен-жайын құпия сақтаңыз!


Тұрмыстық зорлық-зомбылық құрбандарына арналған дағдарыс орталығында сіздің құпиялылық сақтауға құқығыңыз қорғалады.


Сіздің бақытты болуға құқығыңыз бар!